"Goździkowa" to przeciętna Polka, zachowawcza, tradycjonalistka, która została wylansowana w reklamie przeciwbólowego farmaceutyku i ochrzczona tak po to, by prawdopodobnie dać odpocząć biednemu "Kowalskiemu". I tak, jak oryginalnie i nieprzeciętnie, sposobem Goździkowej radzenia sobie z bólem głowy jest wzięcie tabletki, tak i wnętrza Goździkowej są równie niepowtarzalne... Co więc dziś wybrałaby Goździkowa, gdyby urządzała swoje deweloperskie M3? Zdecydowanie szary gres na podłogi w przedpokoju i kuchni, meble w białym, lakierowanym na połysk mdf-ie, dębową deskę, panel albo płytkę imitującą deskę na resztę podłóg, jasne duże płytki do łazienki, względnie kafelki metro, ewentualnie gres drewnopodobny lub... szary gres. Meble, poza kuchnią, łazienką i wnękami do zabudowy, gotowe z sieciówek w kolorach biel, jasne po średnie drewno, szarość.

Brzmi znajomo? Prawda, że oryginalnie?

I wiecie co? Nie ma w tym nic złego, jeśli urządzacie się sami. To naprawdę bezpieczna baza i trudno popełnić tu gafę. Na oryginalność zaś można postawić puszczając wodze fantazji w dobieraniu tych elementów wystroju, które potem można zmienić łatwiej, niż skuwać płytki czy demontować podłogi. Można szaleć z tapetami, tkaninami poduszek lepiej niż kanap (poduszki wymienić znacznie taniej). Można wymyślić i zrealizować własne pomysły na ciekawą okładzinę ścienną, kolory farb, motywy itd. Przytachać nikomu innemu niepotrzebny staroć i pozbawić go politury lub potraktować zupełnie odjechanym kolorem. Wyeksponować nasze zbiory kolekcjonerskie, pokazać zainteresowania. W cenie jest wszystko, co nada wnętrzu charakter osobisty i indywidualny mieszkańców. Nie wszyscy oczywiście mają potrzebę bycia posiadaczem oryginalnych wnętrz, a popularna zachowawczość sprawia, że czują się bezpieczniej ale przyznacie sami, że pomiędzy Goździkowymi nie zaszkodziłoby odrobinę awangardy.

Jeśli zatrudniasz projektanta, to zastanów się czy nie szkoda trochę wydanych pieniędzy na rozstrzyganie takich dylematów: która szarość jest bardziej szara? Wymagaj trochę więcej. Może chcesz wnętrza, które są przytulne, a może takie, które sprawiają wrażenie luksusowych, może idealnie rozplanowane i proporcjonalne, a może bardziej nonszalanckie czy ekstrawaganckie. Może jasne i monochromatyczne a może multikolor to jest coś, co dostroi się do Twoich wibracji? Uwierz, że "niestandardowo" nie wyklucza możliwości, że wnętrze będzie Ci się podobać i będziesz się w nim dobrze czuć. Otwórz się na szersze spectrum możliwości. Nie martw, że nie będzie u Ciebie jak u Goździkowej ;)

Czy to będzie naprawdę dziwne, gdy znów napiszę : to zależy? Pytanie, od czego zależy to najbardziej. Otóż na to odpowiedź jest dość klarowna: od momentu, w którym inwestor się znajduje. Czy to mały remont dawno zamieszkałego mieszkania, czy inwestycja na etapie budowy, to ZAWSZE jest odpowiedni moment. Oczywiście im wcześniej tym lepiej. Na etapie budowy, projektuje się na podstawie planów. Można wtedy szukać jak najlepiej rozmieszczonych funkcji poszczególnych pomieszczeń, wpływać na ściany działowe i przypilnować, by deweloper usunął swoje błędy, które pozbawiają nas jakiejś funkcjonalności w przyszłym lokum. Taka współpraca trwa długo, ciągnie się ale efekt jest zawsze udany, przynajmniej dla inwestora;) 

Nic straconego jednak, gdy poruszamy się w pewnym stanie zastanym. Często bywa, że pewne prace są już rozpoczęte, pewne decyzje podjęte, a inwestor nie bardzo zadowolony, lub niepewny co z tym dalej począć. Bywa, że część pomieszczeń czekała na fundusze i była zaczęta ale nie została dokończona W międzyczasie zmieniła się moda, koncepcja i trzeba szukać rozwiązań, które zapewnią charakter, świeżość i spójność, z tym co już jest. Podobnie rzecz ma się do pomieszczeń remontowanych, gdzie mamy jakieś ograniczenia nie do przerobienia i trzeba się dostosować do istniejących warunków. Naszym wspólnym zadaniem staje się odnalezienie opcji jak najbardziej optymalnej, kompromisu, który zaspokoi oczekiwania bez demolki i nadwyrężenia budżetu. 

Czy nie można sobie z tym poradzić samemu? Ależ można! Przy odrobinie wyobraźni, czasu i cierpliwości do panów Kaziów, którzy zawsze wiedzą jak trzeba zrobić, żeby się jak najmniej narobić;) Można też radzić się w sklepach, tam pomogą wybrać płytki, lampę czy piekarnik. Sprzedawcy się znają i wiedzą dobrze czego potrzebujemy, czy będzie nam to służyło i pasowało do całej reszty. Im przecież wcale nie zależy byśmy kupili to, za co dostaną najwięcej prowizji;)

To oczywiście żart ale i rzeczywistość. O ile projektant z inwestorem grają w jednej drużynie, o tyle sprzedawcy mają zgoła inny interes, o czym inwestorzy, jakby zmęczeni tymi wszystkim decyzjami, są niebywale skłonni zapominać i chętnie poddają się umiejętnym manipulacjom handlowców, byle kolejny etap mieć już za sobą ;)

Wśród potencjalnych klientów, czyli wszystkich posiadaczy dachu nad głową, pokutują dwa skrajne przekonania na temat kosztów projektowych. Skrajniejsze nawet, niż ogromny przedział cenowy, jaki rzeczywiście występuje w branży. Otóż klienci na ogół myślą: po pierwsze, że to kosztuje fortunę a stać na to najbogatszych, albo nie kosztuje nic, bo i co to za wysiłek, ot kilka minut ustawiania gotowych brył w programie komputerowym. 

W dzisiejszym wpisie chciałabym odczarować kilka mitów na ten temat. Wspomniałam już, że zróżnicowanie cen jest ogromne. Od darmowych programów niektórych producentów, w których można stworzyć prosty projekt nawet samodzielnie lub z pomocą zatrudnionego w salonie projektanta, na ogół za darmo, przez darmowe lub niedrogie projekty mebli indywidualnych, po niezwykle zróżnicowane jakością i ceną projekty architektoniczno-wykonawcze z wizualizacjami wszystkich elementów wyposażenia od podłóg po sufity. I tak jak cena, tak i projekt projektowi nie równy. I tak klient na każdy z nich, jest inny. 

Jest oczywistą sprawą, że nabywca mebli kuchennych w słynnej firmie na literę I, nie zapłaci kilku tysięcy za projekt tychże, podczas, gdy tyle przeznacza na same meble. Jednak, gdy budżet na urządzenie wynosi dwieście, trzysta tysięcy czy więcej, to cena za dobry projekt w kwocie dziesięć, dwadzieścia tysięcy nie wydaje się być wygórowana. Dobry projekt spokojnie te pieniądze zaoszczędzi, choćby na uniknięciu błędów. Skupmy się jednak na niższym przedziale cenowym, w moim odczuciu przez Polaków zdominowanym. Powiedzmy, że na urządzenie przewidziany jest jakiś budżet, meble chcemy jednak dopasowane do naszych potrzeb a zatem zindywidualizowane, mamy jakieś wyobrażenie o tym, jak chcemy, by nasz dom wyglądał i potrzebujemy fachowego wsparcia by to osiągnąć. Przy takich założeniach kilka czy kilkanaście tysięcy na projekt to kwota, którą uznajemy za taką, którą lepiej przeznaczyć na elementy wyposażenia. Nie będziemy więc mieć projektanta do pełnej dyspozycji, który po zdawkowych wskazówkach domyśli się czego tak naprawdę chcemy i bez zadawania miliona pytań, zmuszania do podejmowania decyzji, stworzy nam wnętrza wprost wyjęte z naszej wyobraźni. Nie dostaniemy wizualizacji tak realistycznych, że trudno je odróżnić od rzeczywistych fotografii a prace elektryków, hydraulików, parkieciarzy, glazurkarzy itd. nadzorować będziemy musieli sami. Przeznaczając jednak kilkaset złotych możemy liczyć na projekt i wizualizacje pozwalające wyobrazić sobie efekt, proporcje i kompozycję planowanych elementów wyposażenia, połączenia i rozmieszczenie kolorów, doradztwo w zakresie materiałów, kolorów, rozwiązań. Oczywiście, że można się bez tego obejść. Wiele osób, nawet gdyby im zapłacono, nie oddałoby przyjemności urządzania własnego domu samemu i po swojemu. Jednakże wiele, jeśli nie większość osób czuje się zagubionych w gąszczu decyzji do podjęcia, wyborów pomiędzy ceną a jakością, dobieraniu detali, czy rozwiązań ułatwiających potem życie. I chciałoby pomocy i wsparcia najlepiej bez nadwyrężania budżetu. Dla tych z Was mam kilka porad:

- jeśli chcesz zrobić projekt jak najniższym kosztem udaj się do firmy, w której naopowiadaj, że kupisz tam meble, przy odpowiedniej ilości uroku osobistego, okazanej bezradności i zagubienia, projektant na pewno przekroczy zakres swoich kompetencji i da Ci projekt, za który normalnie powinieneś zapłacić (najlepiej powiedz, że musisz pokazać komuś, kto nie może z Tobą przyjść, bo jest obłożnie chory;), mało tego przy odrobinie presji na pewno dorzuci również do projektu podłogi, kolory ścian, stół a nawet wybraną przez Ciebie kanapę, byś mógł się przekonać czy w ich otoczeniu meble, które masz zamiar przecież tam kupić dobrze się prezentują. Przecież i tak projektantowi ktoś płaci, więc co mu szkodzi poświęcić Ci czas, który normalnie przeznaczyłby na innego klienta, od którego miałby prowizję od sprzedaży, przecież Ty też jesteś klientem, pamiętaj często to powtarzaj i podkreślaj, że tam kupisz meble, szczególnie gorliwie, gdy wcale nie masz takiego zamiaru;)

- szukaj okazji cenowej wśród studentów i początkujących projektantów oni na pewno zrobią Ci projekt za półdarmo albo nawet za darmo do portfolio.

- gdy już zatrudnisz projektanta, wykazuj niechęć do wcześniejszego ustalenia zakresu jego zobowiązań wobec Ciebie, gdy już dla Ciebie pracuje łatwiej wycisnąć z niego dodatkowe wersje, poświęcony Ci czas, listę zakupów, rabaty u dostawców itp. Prawda jest taka, że projektanci są znacznie lepsi w projektowaniu, niż wycenianiu swojej pracy i większość wolałaby pracować społecznie, gdyby tylko nie musiała jeść. Więc próbuj to wykorzystać, przecież nie można sensownie zarabiać na czymś co robi się z pasją. Płacić za coś, co ktoś robi z przyjemnością? Jak to? Niemożliwe przecież, żeby wizualizacja wymagała wielu godzin pracy, a każda zmiana równała się kolejnej zarwanej nocy.

A jednak moi Drodzy. Rady powyższe napisałam z przekąsem i sarkazmem, nie dlatego, że jako projektant nie szanuję klientów ale dlatego, że jest dokładnie odwrotnie a mimo to klienci często nie szanują nas. Nie pisałabym, gdyby to były wypadki sporadyczne, niestety to nagminne a powyższe triki zna każdy projektant lepiej niż by tego chciał. Bez względu na to czy pracuje na etacie, jest wolnym strzelcem, szefem pracowni czy dopiero studiuje specyfika tego zawodu sprawia, że zawsze robi więcej niż uzasadnia to jego wynagrodzenie. To, że triki te znamy wcale nie znaczy, że nie są skuteczne. Są i to jest w tym najgorsze. Niestety żyjemy w kraju, gdzie pracować uczciwie i żyć przyzwoicie to oksymorony. Jednakże wobec odpowiedzialnych za to, jesteśmy uczciwi a wykorzystać staramy się takich samych zwyczajnych ludzi jak my sami. Jak to o nas świadczy?

Myślę, że ta branża nie jest wyjątkiem, a tam gdzie pracujecie spotykacie się z tym samym. Czy tak jest?

Na deser projekt czarno-białej łazienki z płytkami:  Tubądzin Piccadilly Big Ben.

To dość skomplikowany proces. Najkrócej można powiedzieć: zależy od punktu wyjścia. Tu miejsce na małą dygresję. Zależy też jaki projekt i dla kogo. Zatem mówimy nie o jakimś tam mega wypasionym za kilka czy kilkanaście tysięcy złotych, nie z wyposażeniem wartym dwadzieścia razy tyle i nie ten, który na pewno nie jest na kieszeń przeciętnego mieszkańca środkowo-wschodniej Europy. Mówimy o takim, co to kosztuje góra kilkaset złotych a czasem powstaje w gratisie u sprzedawcy mebli czy wyposażenia. Chociaż nie, te w gratisie powstają znaaacznie szybciej i w znacznie mniejszej ilości.

Zatem jak powstaje projekt dla Kowalskiego, który remontuje i/lub urządza na przykład kuchnię?

Jak to było? Zależy od punktu wyjścia. Załóżmy zatem, że punkt wyjścia jest następujący. Wiem, że nic nie wiem. Nie wiem co lubię, wiem, że są jakieś style, tonacje kolorystyczne, ale nie bardzo umiem o nich rozmawiać. Nie wiem dokładnie czym się różni kuchnia w stylu nowoczesnym od tradycyjnej. Czy remont będzie gruntowny czy nie. I tak dalej..
Niemożliwe? A jednak. Jak to ugryźć? Najlepiej podesłać zdjęcia jako inspiracje, po to by inwestor choć trochę się zorientował w podstawowych różnicach. Ale jeśli i to nie pomaga?

W jego odwzorowanej kuchni szkicujemy najbardziej podstawowe kierunki stylu. Nowoczesne, tradycyjne, naturalne, jasne, kontrastowe ciemne. Byle jakoś zobrazować i znaleźć punkt wyjścia to zbudowania koncepcji.

nowoczesna w naturalnych kolorach:

nowoczesna w kolorze

 nowoczesna biała:

  tradycyjna retro w stylu angielskim :

Oczywiście daleko tu od wyczerpania możliwości stylowych. Kompletnie nie mamy tu loftu, hampton, skandynawskiego w dziesiątkach możliwości, retro w wersji lżejszej iż typowy klasyk, glamouru i wielu innych. Ale wiemy już, że nowoczesny minimalizm to nie to. Wiemy, że kontrastowa czarno biała opcja zbyt surowa, a ciemna za ciemna.  Suszone zioła nad kaflowym piecem to też nie to. Czyli wiemy, że punktem wyjścia staje się styl, który określiliśmy jako prowansalski. Ma być lekko, sielsko ale nie za bardzo.

Więc zaczynamy. W tym miejscu nie zrobimy nawet małego kroku bez ustaleń kwestii technicznych. Inwestor się otwiera i stawia oczekiwania. Dowiadujemy się, że inwestor woli dołożyć do rozwiązań, które zlikwidują uskok pod oknem niż się z nim pogodzić, że meble mają być prawie do sufitu,  że kafle położone niedawno ale bez projektu zostaną skute, bo nie pasują, że konieczna jest szafa na zapasy, fronty mają być w łagodnej złamanej bieli, blaty jasne i agd również. 

Inwestor nie wie jednak czy lodówka w zabudowie czy duża side by side, więc pomagamy dokonać wyboru, pokazując obie opcje na wizualizacji:

Decyduje, że jednak w zabudowie. Pojawia się jednak dylemat jaki okap. Do wyboru pasujących jest co najmniej kilka możliwości a wybór okapu w dość znaczny sposób przesądza o charakterze całości. Do takiej kuchni będzie odpowiedni zarówno całkiem tradycyjny jak wyżej, jak również wolnowiszące bardziej nowoczesne, czy mniej, aż po całkiem schowany, zintegrowany z szafką:

Teraz już wiemy, że ten tradycyjny podoba się najbardziej. Ustalamy szczegóły wyposażenia. Tam, gdzie to możliwe posługujemy się linkami i zdjęciami wyposażenia, bez wizualizowania ich w projekcie. Organizery do szuflad, mechanizm szafki narożnej, podświetlanie półek, rozstawy pólek. Niektóre kwestie jednak wymagają zobrazowania, np. rozmieszczenie szuflad w szafce a`la kargo:

Myślicie, że to skomplikowane? Trochę macie rację. Ale to wszystko jest naprawdę konieczne by osiągnąć oczekiwany efekt, pozbawiony elementu zaskoczenia. Choć zwykle jeszcze w trakcie realizacji następują zmiany, to jednak są one raczej kosmetyczne, choć czasem zupełnie zmieniają efekt. Dużo zależy od tego, co dzieje się z projektem dalej, czy inwestor wybiera nadzór nad projektem czy sam nadzoruje jego wykonanie, co ma miejsce na ogół. W tym projekcie wybrany odcień bieli frontów, ciepłe beże i złote dodatki wprowadzone zostały do wnętrza na etapie realizacji. Oto efekt:

Mieliśmy tu do czynienia z przypadkiem, gdy jedna dość zasadnicza kwestia była od razu jasna. Mianowicie linia zabudowy. Rozmieszczenie przyłączy i kształt pomieszczenia właściwie eliminowały inne opcje. Co się dzieje, gdy pomieszczenie jest w stanie surowym i możliwe jest prawie wszystko? O tym w następnym odcinku ;)